Cần đơn giản hóa thủ tục cho vay để nhóm người yếu thế tiếp cận nguồn vốn
Ngày 26/4/2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 29/2014/QĐ-TTg về tín dụng đối với hộ gia đình và người nhiễm HIV, người sau cai nghiện ma túy, người điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, người bán dâm hoàn lương. Quyết định mang nhiều ý nghĩa thiết thực và là một cú huých để các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và nhân dân tạo điều kiện giúp đỡ, giảm kỳ thị với nhóm người này. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có nhiều người thuộc các nhóm yếu thế nói trên tiếp cận được nguồn vốn theo Quyết định 29.

Trao đổi với Trang tin điện tử Tiếng Chuông về vấn đề này, ông Lê Đức Hiền, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động-Thương binh và  Xã hội cho biết, mặc dù có hiệu lực từ năm 2014, nhưng do khó khăn về bố trí vốn nên việc hỗ trợ tín dụng cho 4 nhóm kể trên đến năm 2016 mới thực hiện được. 

“Quyết định số 29/2014/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành từ tháng 6/2014, khi đó đã hết kỳ ngân sách nên không bố trí được vốn. Đến năm 2015 lại gặp trục trặc bởi số vốn nằm trong hàng vạn đầu mục phải đầu tư, bố trí vốn của Quốc gia. Sau khi Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính đã bố trí vốn cho công tác này từ năm 2016”, ông Lê Đức Hiền nói.

Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội cho biết, đến nay đã có hơn 100 người được vay và hơn 200 người tại 15 tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm đã làm hồ sơ vay vốn theo Quyết định 29. Bước đầu, những người được vay vốn đã sử dụng đúng mục đích, từng bước góp phần ổn định cuộc sống và có công ăn việc làm.

Tuy nhiên, theo ông Lê Đức Hiền, số người được tiếp cận vốn vẫn còn ít so với mục tiêu đề ra. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tính trạng này. Đầu tiên phải kể đến việc chủ động tiếp cận nguồn vốn của nhóm đối tượng, đặc biệt là người nhiễm HIV, người bán dâm hoàn lương. Người nhiễm HIV được bí mật danh tính nhưng khi làm đơn vay vốn qua UBND xã, phường hoặc ngân hành chính sách xã hội thường dễ bị lộ thông tin. Điều này khiến họ sợ bị xã hội kỳ thị. Người bán dâm hoàn lương cũng vậy. Để được vay vốn họ phải vượt qua được dư luận xã hội và điều này cũng không phải là dễ dàng gì.

Tiếp đến, thủ tục để được cho vay vốn hiện nay còn nhiều khó khăn, phức tạp. Người nhiễm HIV, người sau cai, người bán dâm hoàn lương muốn được vay vốn phải qua tổ tiết kiệm địa phương, qua tổ dân phố họp xét, bình bầu…

Ông Lê Đức Hiền cho biết, hiện nay ở một số địa phương đã giao cho các tổ chức xã hội (NGO, CBO) quản lý vốn và hỗ trợ 4 nhóm người nói trên phát triển sinh kế từ nguồn vốn. Mô hình này đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực, vừa giúp giảm bớt thủ tục, vừa giảm kỳ thị xã hội.

Theo ông Lê Đức Hiền, thời gian tới, để Quyết định 29 thực sự phát huy hiệu quả, cần đơn giản hóa thủ tục cho vay. Trình tự thủ tục phải đơn giản, thông thoáng để làm sao vẫn quản lý được nguồn vốn mà 4 nhóm người trên có thể sử dụng vốn hiệu quả. Để giảm rủi ro khi cho vay vốn, theo ông Hiền, cần xem xét kỹ những người có nhu cầu, phương thức sản xuất thực sự. Đồng thời, kết nối với các tổ chức xã hôi, các nhóm đồng đẳng, tự lực, câu lạc bộ địa phương... quan tâm, giúp đỡ kịp thời để họ sản xuất, kinh doanh, buôn bán có hiệu quả, giảm rủi ro.

Bên cạnh đó, cần tuyên truyền giảm kỳ thị xã hội để nhóm người này chủ động tiếp cận nguồn vốn, như vậy chính sách nhân văn của Chính phủ mới thực sự đi vào đời sống.

Theo Quyết định 29/2014/QĐ-TTg, người bán dâm hoàn lương, hộ gia đình và người nhiễm HIV, người sau cai nghiện ma túy, người điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế (đối tượng) sẽ được hỗ trợ tín dụng để sản xuất, kinh doanh. Mức cho vay căn cứ vào nhu cầu vay và khả năng trả nợ của từng cá nhân, hộ gia đình. Người, hộ gia đình được vay không phải thế chấp. Mức vay không vượt quá các mức sau: Cá nhân không vay quá 20 triệu đồng; Hộ gia đình không vay quá 30 triệu đồng.

15 thành phố thực hiện thí điểm Quyết định 29 bao gồm: Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Hoà Bình, Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hoá, Nghệ An, Đà Nẵng, Quảng Nam, Đắk Lắk, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hậu Giang, Bạc Liêu.

Theo: Nhật Thy/ báo Tiếng chuông